Iritzia x JOSU NABERAN (Idazlea)

Euskara eta Ogam idazkera. Ogam idazkera deszifratzeko bide egokiena euskara dela egiaztatu duten ikerketen berri ematen du artikuluak.

Babilonia

Bibliak Babelez dioena serioan hartu behar ei da.Oraintxe bertan, mundu osoan hizkuntza bat egiten da (Gen 11, 1)... Nahas dezagun haien hizkuntza, elkarri berba egin ez diezaioten aurrerantzean (Gen 11, 7). Genesi Liburuko berba hauek hitzez hitz hartuta, zera dio Edo Nyland jaunak: benetan gertatu zela, duela bost mila urte inguru, orduan egiten zen hizkuntza bakarraren (saharar hizkuntzaren) alderanzketa eta nahasketa; Sumerian gertatu zela eta gero orduko mundu ezagun guztian: Egipton, Babilonian, Grezian.., eta alderanzketa hori gizarte patriarkal ezarri berriko aitzindari erlijiosoen gidaritzapean gertatu zela, umeak derrigorrez eskolatuz eta abar. Zelan nahas daiteke hizkuntza bat? Joko erreza; haren kodeak erroakaldrebestuz. Garai hartan, eta geroztik ere luzaro, kode horiek sekretuak ziren, zifra matematikoen eta beste arte batzuen pean adierazten zirelarik.

Horrela, Edo Nylan (Amsterdam, 1927) hizkuntzalariaren ustez, saharar jatorrizkoa zen hasierako hizkuntza hura, amaren zibilizazioaren edukiak zituena, apropos nahastu zuten, jainko maskulinoen arketipoen arabera birsailkatuz: Utu, Ra, Anu eta beste arketipo batzuen arabera berrantolatuz eta edukiak ere aldatuz. Ordurarte dibinitate femeninoen nolakotasunak eta izenak eurak ere aldatuz. Horrela uler dezaket gure Anderea andros gizonezkoa izatera pasatzea Grezian, adibidez. Egia esan, Bibliaren erranak honela irakurtzea arriskutsua da. Zeren baliteke berez gertaturiko gauza bat Yawhek agindu zuela eta kitto esatea. Baina kontuz berezkoarekin ere. Garai hartan bi kulturen arteko enfrentamendu gogorra gertatu zena gero eta argiago dago maila zientifikoan. Halere, nire arreta biziki erakarri duena zera da: Nyland jaunak Interneten eseki duen liburuan azaltzen duen teoria (www.islandnet.com), eta, batez ere, antzinako irlandar eta eskoziarren Ogam idazkera enigmatikoa euskararen bidez dezifratzea. Gure gizonak, mundu osoan zehar gerraz gerra ibili eta gero, hainbat herriren hizkuntzak ikasi eta gero, matematikoa, biologoa eta Kanadako oihanetan basozain eta landatzaile porrokatua izan eta gero, 55 urterekin erretiroa hartzeko zoria izan zuen. Bere betiko hobbya Ogam (marratxoz egindako idazkera famatua) dezifratzea zenez, horrixe ekin zion; zeltar hizkuntzaren bidez, jakina, zeren euskararen bidez aritzea arlotada iruditu baitzaie zientifiko gehienei oraintsu arte, hala dio berak. Baina ezin dezifratu testuok, harik eta hizkuntza egokia etorri zen arte; orduan dio berak errazegia izan zen (deceptionnely easy).Hark ez ditu ezagutzen eusko-iberismoaren teoriak ez antzinako hizkuntza guztiak euskararen bidez dezifratzen dituen Jorge Alonsoren liburuak. Krutwig bai ezagutzen du. Halere aipatu autoreen hipotesia bera dauka: Sahara lehortuz joan zenean, emigrazio handi bat gertatu zela milurtekoetan zehar eta hango kultura eta hizkuntza hedatu zela mundu ezagun guztian. Baina betikoa, askoren arnegurako: jatorrizko hizkuntza hura gure euskaran kontserbatzen dela garbien.Irakurri ditut Edok euskararen bidez dezifratzen dituen Ogam testuak. Liluragarria deritzot. Beste gauza bat da gainerako hizkuntza aldrebestu batzuk (gaztelania barne) dezifratzen hasten denean sistema bera erabiliz. Orokortzearen arriskuak. Baina idatzi egin diot Kanadako Sidneyra eta mezuak gurutzatzeari ekin diogu, nire ingeles kaskarra gorabehera.Honako hau esan diot Bittor Kapanagaren aspaldiko teoria azalduz: euskarak hiru egitura desberdin dituela, nire ustez hiru hizkuntza desberdin, jatorri desberdinetakoak eta duela bost mila urte baino lehenago bateratu zirenak euskara barnean. Beraz, Nyland jaunak saharartzat daukana euskararen hirugarren partea dela gutxi gorabehera. Zehazki hamabi erro, eta esan dizkiot zeintzuk: ama-ara-ura-ore; auz-uku-anu-lea; ale-alha-aza-za(la). Beste bederatzi erro bereber-iberiarrak direla esan diot, eta gainerako guztiak, 23 erro, antzinako euskara europar-pirinearrari dagozkionak. Guztiz 44 erro zahar, zeintzuek 160 hitz-enbor garrantzitsu ematen dituzten. Honen arabera, euskarak ere bere kodea zeukakeen. Eta egia bazan ezpazan, esan dezatela Derioko plazan.

© berria.info